Güncel İnfaz Düzenlemeleri
Güncel İnfaz Düzenlemeleri: Koşullu Salıverilme ve Denetimli Serbestlik Şartları (2026)
1. Koşullu Salıverilme (Şartlı Tahliye) Nedir ve Yatar Oranları Nasıl Hesaplanır?
Koşullu salıverilme; mahkûm olduğu hapis cezasının kanunda belirtilen kısmını ceza infaz kurumunda iyi hâlli olarak geçiren hükümlünün, geri alınmak kaydıyla cezaevinden erken tahliye edilmesini sağlayan temel bir ceza infaz hukuku müessesesidir. Koşullu salıverilme oranı, hükümlünün fiilen cezaevinde geçirmesi gereken "yatar" sürenin omurgasını oluşturur.
A. Genel İnfaz Oranı: 1/2 (Yarı Yarıya İnfaz)
7242 sayılı Kanun ile 5275 sayılı İnfaz Kanunu'nun 107. maddesinde yapılan reform niteliğindeki değişiklikle, süreli hapis cezalarında genel koşullu salıverilme oranı 1/2 (yarı yarıya) olarak kabul edilmiştir. Kanunda özel olarak daha ağır bir oran öngörülmeyen kasten yaralama, hırsızlık, dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma ve taksirle öldürme/yaralama gibi adi suçlarda hükümlü, cezasının yarısını infaz kurumunda geçirdiğinde koşullu salıverilme hakkı kazanır.
Örneğin, 6 yıl hapis cezası alan bir hükümlünün koşullu salıverilme süresi 3 yıldır.
B. Ağırlaştırılmış İnfaz Oranı: 2/3 (Üçte İki İnfaz)
5275 sayılı Kanun'un 107. maddesinin 2. fıkrası ve 108. maddesi uyarınca, aşağıdaki suç tiplerinde ve durumlarda koşullu salıverilme oranı 2/3 olarak uygulanmaktadır:
- Kasten öldürme suçları (TCK m. 81, 82, 83),
- İşkence (TCK m. 94) ve eziyet (TCK m. 95) suçları,
- Basit cinsel saldırı (TCK m. 102/1), reşit olmayanla cinsel ilişki (TCK m. 104/1) ve cinsel taciz (TCK m. 105),
- Özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlar (TCK m. 132-138),
- Suç işlemek amacıyla örgüt kurma, yönetme veya örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar (TCK m. 220 / 5275 m. 107/4),
- Birinci defa mükerrir (tekerrür hükümlerine tabi) olan hükümlüler.
C. Özel Ağırlaştırılmış İnfaz Oranı: 3/4 (Dörtte Üç İnfaz)
Kanun koyucu, toplum düzenini ve kamu güvenliğini derece derece en çok tehdit eden suç kategorilerinde koşullu salıverilme oranını 3/4 olarak belirlemiştir:
- Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde İmal ve Ticareti (TCK m. 188): 28.06.2014 tarihi ve sonrasında işlenen suçlarda uygulanır (bu tarihten önce işlenen suçlarda oran 2/3'tür).
- Nitelikli Cinsel Suçlar: Nitelikli cinsel saldırı (TCK m. 102/2), çocukların cinsel istismarı (TCK m. 103) ve reşit olmayanla cinsel ilişkinin nitelikli halleri (TCK m. 104/2-3).
- Terör Suçları: 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlar.
- İkinci Defa Mükerrirler: 7550 sayılı Kanun ile yapılan düzenlemeyle ikinci defa mükerrir olanlar için de koşullu salıverilme imkanı getirilmiş olup oran 3/4'tür.
D. Koşullu Salıverilme Yasağı Bulunan Durumlar
5275 sayılı Kanun'un 107. maddesinin 16. fıkrası uyarınca; Devletin güvenliğine, Anayasal düzene ve milli savunmaya karşı suçların bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi dolayısıyla ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde koşullu salıverilme hükümleri uygulanmaz; infaz ölünceye kadar devam eder. Doktrinde ve Anayasa Mahkemesi kararlarında bu durum "umut hakkı" ve insan onuru ilkeleri çerçevesinde akademik olarak yoğun tartışmalara konu olmaktadır.

2. Denetimli Serbestlik Şartları ve Özel İnfaz Usulleri (5275 m. 105/A)
Denetimli serbestlik; hükümlünün koşullu salıverilme tarihine kadar olan cezasını ceza infaz kurumu dışında, toplum içinde yükümlülüklere tabi olarak çekmesini sağlayan bir infaz usulüdür.
A. Genel Denetimli Serbestlik Kuralı
5275 sayılı Kanun'un 105/A maddesinin 1. fıkrasına göre; açık ceza infaz kurumunda bulunan ve koşullu salıverilmesine 1 yıl veya daha az süre kalan iyi hâlli hükümlünün talebi üzerine, cezasının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak infazına infaz hâkimi tarafından karar verilebilir.
B. Özel Gruplar İçin Genişletilmiş Denetimli Serbestlik
Kanun koyucu, dezavantajlı hükümlü grupları için denetimli serbestlik sürelerini daha uzun tutmuştur:
- 0-6 Yaş Grubu Çocuğu Bulunan Kadın Hükümlüler: Koşullu salıverilmesine 2 yıl veya daha az süre kalan iyi halli kadın hükümlüler denetimli serbestlikten yararlanabilir (m. 105/A/3-a).
- Ağır Hastalık, Engellilik veya Kocama Halleri: Ağır hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatını yalnız sürdüremeyen ve Adli Tıp Kurumu raporuyla bu durumu belgelenen hükümlüler, koşullu salıverilmesine 3 yıl veya daha az süre kala denetimli serbestliğe ayrılabilirler (m. 105/A/3-b).
3. 7550 Sayılı Kanun İle Getirilen Asgari Kurumda Kalma Şartı (1/10 ve 5 Gün Kuralı)
4 Haziran 2025 tarihinde yürürlüğe giren 7550 sayılı Kanun ile 5275 sayılı Kanun'un 105/A maddesinin 1. fıkrasına kritik bir cümle eklenmiştir. Bu düzenleme, kamuoyunda "girdi-çıktı" olarak bilinen ve kısa süreli ceza alan kişilerin cezaevine girdiği gün denetimli serbestlikle salıverilmesi uygulamasını sona erdirmiştir.
Yeni Ön Şartın Detayları:
- En Az 1/10 Kurumda Kalma Şartı: Hükümlünün denetimli serbestlikten yararlanabilmesi için, koşullu salıverilme tarihine kadar ceza infaz kurumunda geçirmesi gereken sürenin en az onda birini (1/10) kurumda geçirmiş olması zorunludur.
- 5 Günlük Mutlak Alt Sınır: Kalan süre ne kadar kısa olursa olsun, hükümlünün cezaevinde geçireceği süre 5 günden az olamaz.
- Uygulama Zamanı (Geçici m. 11): 7550 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 11. madde uyarınca, bu asgari kurumda kalma şartı 4 Haziran 2025 tarihinden önce işlenen suçlar bakımından uygulanmaz. 4 Haziran 2025 ve sonrasında işlenen suçlarda ise yeni kural bağlayıcıdır.
Hesaplama Örneği: 4 Haziran 2025 sonrasında işlenen bir suçtan 2 yıl (24 ay) hapis cezası alan bir kişinin koşullu salıverilme süresi (1/2 genel oranla) 1 yıldır (12 ay). Bu hükümlü 1 yıllık koşullu salıverilme süresinin 1/10'u olan yaklaşık 36,5 günü ceza infaz kurumunda geçirmeden denetimli serbestliğe ayrılamaz.
4. İnfaz Hukukunda Geçici Maddeler ve Tarih Kilitleri
İnfaz hukukunda en çok karmaşaya yol açan konu, geçici maddelerin getirdiği "tarih kilitleri"dir. Bir hükümlü hakkında hangi infaz kuralının uygulanacağı belirlenirken suç tarihi ve infaz aşamasındaki hukuki durum birlikte değerlendirilmelidir.
A. Geçici Madde 6: 30 Mart 2020
7242 sayılı Kanun ile eklenen Geçici 6. madde uyarınca; 30 Mart 2020 tarihine kadar işlenen suçlar bakımından denetimli serbestlik süresi 1 yıl yerine 3 yıl olarak uygulanır.
- İstisnalar: Kasten öldürme, cinsel suçlar, uyuşturucu ticareti, özel hayata karşı suçlar, terör ve örgüt suçları bu 3 yıllık denetimli serbestlik imkanının dışındadır.
- Özel Durumlar: 0-6 yaş çocuğu olan kadınlar ve 70 yaşını bitirmiş hükümlüler için bu süre 4 yıl olarak tatbik edilir.
B. Geçici Madde 10: 31 Temmuz 2023 ve 7571 Sayılı Kanun (11. Yargı Paketi) Güncellemesi
7456 sayılı Kanun ile getirilen ve Aralık 2025'te kabul edilen 7571 sayılı Kanun (11. Yargı Paketi) ile yeniden şekillendirilen Geçici 10. madde, ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlüler için son derece önemli iki hak tanımıştır:
- Erken Açık Cezaevine Ayrılma: 31/07/2023 tarihi ve öncesinde işlenen suçlar nedeniyle kapalı ceza infaz kurumunda bulunan iyi halli hükümlülerden, toplam cezası 10 yıldan az ise 1 ayını, 10 yıl ve fazla ise 3 ayını kapalıda geçiren ve açık cezaevine ayrılmasına 3 yıl veya daha az süre kalanlar derhal açık cezaevine ayrılabilir.
- Erken Denetimli Serbestlik (3 Yıl Öne Çekme): Açık ceza infaz kurumunda bulunan veya açığa ayrılma hakkı kazanan hükümlüler, açık kurumda en az 3 ay kalmış olmak şartıyla, denetimli serbestlik tedbirinden 3 yıl erken yararlandırılır.
7571 Sayılı Kanun İle Eklenen Kapsam Dışı (İstisna) Suçlar:
7571 sayılı Kanun ile Geçici 10. maddenin 6. fıkrasına yeni istisnalar eklenmiş ve aşağıdaki suçlar 3 yıl erken denetimli serbestlik kapsamı dışına çıkarılmıştır:
- Kasten öldürme suçunun nitelikli halleri (TCK m. 82/1-d, e, f),
- Deprem nedeniyle bina veya yapıların yıkılması/çökmesi sonucu meydana gelen öldürme suçları,
- Cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar (TCK m. 102, 103, 104/2-3),
- Terör suçları, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar ve Devletin güvenliğine/Anayasal düzene karşı suçlar.
5. Cezaevine "Girdi-Çıktı" Yapma Uygulaması Nedir?
Kamuoyunda "cezaevine girdi-çıktı yapmak" olarak adlandırılan durum, kanuni bir terim olmayıp, cezası kesinleşen hükümlünün infaz işlemleri için ceza infaz kurumuna teslim olduktan hemen sonra (prosedür işlemleri tamamlanarak) aynı gün veya birkaç gün içinde denetimli serbestlik kararıyla tahliye edilmesini ifade eder.
Girdi-Çıktı Usulünün Hukuki Temeli:
Girdi-çıktı uygulaması üç hukuki kurumun kesişimiyle ortaya çıkar:
- Koşullu Salıverilme Oranı (1/2): Cezanın yarısının düşmesi,
- Mahsup (TCK m. 63): Yargılama aşamasında gözaltı veya tutuklulukta geçen sürelerin cezadan indirilmesi,
- Denetimli Serbestlik (5275 m. 105/A / Geçici m. 6 ve 10): Kalan cezanın dışarıda infazına karar verilmesi.
Girdi-çıktı yapan hükümlünün cezası ortadan kalkmaz veya affedilmez. Hükümlü, cezasının kalan kısmını denetimli serbestlik tedbiri altında dışarıda çekmeye devam eder. Bu süre zarfında kasıtlı bir suç işlenmesi veya denetimli serbestlik yükümlülüklerine uyulmaması durumunda denetimli serbestlik kararı kaldırılarak hükümlü yeniden cezaevine alınır. Ayrıca 7550 sayılı Kanun sonrası (4 Haziran 2025 ve sonrası) işlenen suçlarda asgari 1/10 ve 5 gün yatar şartı bulunduğundan, aynı gün çıkış imkanı sona ermiştir.
6. Açık Ceza İnfaz Kurumuna Ayrılma ve İdare Gözlem Kurulu İncelemesi
Açık ceza infaz kurumları, firara karşı fiziki engelleri bulunmayan, hükümlülerin iyileştirilmelerine ve meslek edinmelerine odaklanan infaz kurumlarıdır.
A. Doğrudan Açık Cezaevine Ayrılma
İnfaz Kanunu m. 14/2 uyarınca; kasıtlı suçlardan toplam 3 yıl veya daha az, taksirli suçlardan ise toplam 5 yıl veya daha az hapis cezasına mahkûm olanların cezaları doğrudan açık ceza infaz kurumunda infaz edilir (Terör, örgüt ve cinsel suçlar haricinde).
B. Kapalıdan Açığa Geçiş ve İyi Hâl Değerlendirmesi
Kapalı ceza infaz kurumundaki bir hükümlünün açık cezaevine geçebilmesi için Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği şartlarını taşıması ve en önemlisi İdare ve Gözlem Kurulu tarafından verilmiş "İyi Hâl Kararı" bulunması zorunludur. Örgütlü suçlardan mahkûm olanların açık kuruma ayrılabilmesi için ayrıca mensup oldukları örgütten ayrıldıklarının (idari uygulamadaki adıyla "samimiyet tasdiki") kurul kararıyla tespit edilmesi gerekir.
7. Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. İnfaz düzenlemesi ile cezam tamamen silinir mi?
Hayır. İnfaz düzenlemeleri bir genel af değildir. Mahkûmiyet kararınız adli sicil kaydınızda kalmaya devam eder. Düzenlemeler sadece cezaevinde yatacağınız süreyi ve denetimli serbestlik şartlarını belirler.
2. 2 yıl hapis cezası alan biri cezaevinde yatar mı?
Suç tarihi 4 Haziran 2025 öncesi ise ve ceza adi suç kapsamındaysa (1/2 oranla yatarı 1 yıl), 1 yıllık denetimli serbestlik hakkı nedeniyle prosedür gereği girdi-çıktı yapabilir. Ancak suç tarihi 4 Haziran 2025 ve sonrası ise 7550 sayılı Kanun uyarınca cezanın 1/10'u ve en az 5 gün cezaevinde kalmak zorundadır.
3. Denetimli serbestlik sürecinde imza ihlali yapılırsa ne olur?
Denetimli serbestlik müdürlüğü tarafından yüklenen imza veya seminer yükümlülüklerine uyulmaması ya da kurumdan ayrıldıktan sonra 5 gün içinde denetimli serbestlik müdürlüğüne başvurulmaması durumunda denetimli serbestlik kararı kaldırılır ve hükümlü açık cezaevine geri gönderilir.
4. Mükerrirlere (tekerrür alanlara) infaz indirimi uygulanır mı?
Birinci defa mükerrir olan hükümlülerde koşullu salıverilme oranı 2/3 olarak uygulanır. İkinci defa mükerrir olanlar için 7550 sayılı Kanun ile koşullu salıverilme imkanı getirilmiş olup oran 3/4'tür.
5. Müddetname nedir ve müddetnameye nasıl itiraz edilir?
Müddetname, Cumhuriyet Başsavcılığı İnfaz Bürosu tarafından düzenlenen ve hükümlünün cezaevine giriş, açık cezaevine ayrılma, koşullu salıverilme ve hak ederek tahliye tarihlerini gösteren resmi belgedir. Müddetnamede oran veya tarih hatası varsa, 5275 sayılı Kanun m. 98 uyarınca İnfaz Hâkimliğine şikâyet/itiraz başvurusu yapılabilir.
6. Gözaltı ve tutuklulukta geçen süreler cezadan düşer mi?
Evet. Türk Ceza Kanunu'nun 63. maddesi uyarınca, hüküm kesinleşmeden önce gözaltında veya tutuklulukta geçirilen her bir gün, mahkûm olunan hapis cezasından aynen mahsup edilir (indirilir).

