Ticari Temsilciye Getirilen Yetki Sınırlamaları Nelerdir?

TBK md.548/2 uyarınca ticari temsilcinin taşınmazları devretmek ya da taşınmazlar üzerinde üçüncü kişiler lehine ayni hak tesis etme işlemlerini yapabilmesi için özel yetki şartı aranmaktadır.

TBK md.549 uyarıca ticari temsilcinin yetkisi şube işleriyle ya da birlikte temsil yetkisi ile sınırlandırılabilmektedir[1]. Ticari temsilciye şube işleriyle sınırlama getirilmişse tacir ticari temsilcinin diğer şubeler için yaptığı işlemlerden sınırlı olmaz. Bu sınırlama sadece yer itibariyle öngörülmüştür, ticari temsilcinin atandığı şube açısından tüm işleri tacir adına yapma yetkisi devam eder[2].

Tacir birden fazla ticari temsilci atayabilir ve kural olarak bu temsilcilerin her biri tacir adına işlem yapmaya yetkili olur. Ancak tacir, ticari temsilcilerin temsil yetkisini kötüye kullanmasını engellemek ve birbirlerini denetlemelerini sağlamak adına birlikte hareket etmeleri şartını getirebilir. Bu durumda ticari temsilcilerin birlikte temsil şartı öngörüldüğünden tek başlarına taciri temsil etmeleri söz konusu olamaz. Bu durumda ticari temsilcilerin yaptığı işlemden tacirin sorumlu olması için işlemin ticari temsilciler tarafından birlikte yapılması gerekir. Tacirin bir kısım ticari temsilciye münferiden temsil yetkisi bir kısım ticari temsilciye ise birlikte temsil kaydıyla yetki vermesi ise mümkündür[3].

TBK md.549 gereği ticari temsilciye getirilen yetki sınırlamalarının da ticaret sicile tescili gerekmektedir. Aksi halde bu yetki sınırlamaları iyiniyetli üçüncü kişilere karşı öne sürülemeyecek ve tacir yapılan işlemlerden sorumlu olacaktır. Tacirin TBK md.549'da belirtilen sınırlamalar dışında ticari temsilci ile arasında belirlediği diğer sınırlamaların ise iyiniyetli üçüncü kişilere karşı öne sürülebilmesi mümkün değildir [4].

[1] TBK Md. 549: "Temsil yetkisi, bir şubenin işleriyle sınırlandırılabilir.

Temsil yetkisi, birden çok kişinin birlikte imza atmaları koşuluyla da sınırlandırılabilir. Bu durumda, diğerlerinin katılımı olmaksızın temsilcilerden birinin imza atmış olması, işletme sahibini bağlamaz.

Temsil yetkisine ilişkin yukarıdaki sınırlamalar, ticaret siciline tescil edilmedikçe, iyiniyetli üçüncü kişilere karşı hüküm doğurmaz.

Temsil yetkisine ilişkin diğer sınırlamalar, tescil edilmiş olsalar bile, iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez."

[2] ARKAN, Sabih, Ticari İşletme Hukuku, 2023, s.195-196

[3] ARKAN, s.196

[4] ARKAN, s.196-197