Satış Sözleşmesi

Sözleşme, şüphesiz ekonominin merkezi kavramıdır. Arz ve talebin bir araya gelmesi, mal ve hizmetlerin el değiştirmesi taraflar arasında sözleşme kurulması ile mümkün olabilmektedir.[1] Satış sözleşmesi günlük hayatta en çok kullanılan sözleşmelerden biri olup, satıcının satılanın mülkiyetini ve zilyetliğini alıcıya devretme alıcının ise buna karşılık bir bedel ödeme borcunu üstlendiği sözleşmeler olarak tanımlanabilir.[2] Ayrıca belirtmek gerekir ki satış sözleşmesi taraflar için karşılıklı borç doğuran signallagmatik bir sözleşme niteliğindedir.[3] Satış ve trampa sözleşmeleri karşılıklı doğuran ve değiştirme esasına dayanan sözleşmelerin en önemlileridir. Satış sözleşmeleri mal ve paranın değiştirilmesi iradesi ile kurulur.[4] Satış sözleşmesinin kurulması için satışın niteliğine uygun icap ve kabulün bulunması gerekir. [5]

Satış sözleşmesi TBK md.207'de[6] tanımlanmıştır. Yasal tanımından hareketle satış sözleşmesinin unsurlarının satışa konu bir mal/satılan bulunması, satış bedeli belirlenmesi ve tarafların satış konusunda anlaşmaları olarak sayılabilir. [7]

Satılan sözleşmenin konusu kurulması sırasında var olan taşınır veya taşınmaz herhangi bir şey olabileceği gibi sözleşmenin yapıldığı sırada henüz mevcut olmayan bir şey de olabilir. Örneğin gelecekte hasat edilecek bir ürün ya da ocaktan çıkarılacak bir maden satış sözleşmesine konu edilebilir. [8]

Satış bedeli alıcının karşı edim olarak taahhüt ettiği miktar paradır. Satış bedeli Türk parası veya yabancı para üzerinden kararlaştırılabilir.[9] Satılan ile paranın değiştirilmesi hususunda tarafların anlaşması satış sözleşmesinin tamamlanması için yeterlidir. Ayrıca satılanın teslimi ve paranın ödenmesi satışın tamamlanması için şart değildir, satış rızai bir sözleşmedir. Satış sözleşmesi tarafların icap ve kabulü ile geçerli bir konu üzerinde birleşmesi ile tamamlanmış olur. [10]

[1] ŞANLI, Kerem Cem, Hukuk ve Ekonomi Perspektifinden Sözleşme Hukuku ve Sözleşme Yaptırımlarının Ekonomik Analizi, 2017, S.13

[2] AKYİĞİT, Ercan, Yeni Türk Borçlar Kanunu'na Göre Satış – Mal Değişimi ve Bağışlama Sözleşmeleri, 2011, s.61

[3] AKYİĞİT, s. 62

[4] OLGAÇ, Şenai, Hukuk Davalarında Satış -Trampa Bağışlama, 1977, s.1

[5] OLGAÇ, s.2

[6] TBK md.207: "Satış sözleşmesi, satıcının, satılanın zilyetlik ve mülkiyetini alıcıya devretme, alıcının ise buna karşılık bir bedel ödeme borcunu üstlendiği sözleşmedir.

Sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça veya aksine bir âdet bulunmadıkça, satıcı ve alıcı borçlarını aynı anda ifa etmekle yükümlüdürler.

Durum ve koşullara göre belirlenmesi mümkün olan bedel, kararlaştırılmış bedel hükmündedir."

[7]AKYİĞİT, s.62

[8] YAVUZ, Nihat, Satış Sözleşmeleri, 2016, s.76

[9] YAVUZ, s.78

[10] YAVUZ, s.79