Satıcının Malı Süresinde Teslim Etmemesi

Satıcının sözleşmeye konu malı süresi içinde teslim etmemesi satış sözleşmesinin ihlali hallerinden biridir. Satış sözleşmelerinde satıcının temerrüdünün hüküm ve sonuçları TBK md. 212[1] ve md.213[2] de hüküm altına alınmıştır. İlgili düzenlemeler uyarınca satıcının temerrüdünde ticari satışlara ilişkin ayrıksı durum haricinde borçlunun temerrüdüne ilişkin genel hükümler uygulanır. [3]

Temerrüd halinin oluşması ile borçlu edimi ifa etmezse hakkında temerrüt faizi, gecikme tazminatı, sözleşmeden dönme, müspet ya da menfi zarar tazmini şeklindeki hukuki yaptırımlar uygulanabilir.[4] Satıcı TBK md.117'deki şartların gerçekleşmesi halinde temerrüde düşmüş olur. İlgili düzenlemeye göre edimin ifası mümkün olmalı, borç muaccel olmalı, satıcının edimin ifasından kaçınma hakkı bulunmamalı ve satıcıya duruma ilişkin ihtar yapılmalı ya da ihtar yerine geçen bir durum söz konusu olmalıdır. [5] Satıcının temerrüdünde kusur şartı yoktur, satıcı ilgili düzenlemede yer alan şartların oluşması ile kusur aranmaksızın temerrüde düşer. [6]

[1] TBK md.212: "Satıcının temerrüdü hâlinde, borçlunun temerrüdüne ilişkin genel hükümler uygulanır.

Zilyetliğin devri için belirli bir süre konulmuş olan ticari satışlarda, satıcı temerrüde düşerse alıcının, devir isteminden vazgeçerek borcun ifa edilmemesinden doğan zararının giderilmesini istediği kabul edilir.

Alıcı, satılanın devredilmesini isteme niyetinde ise, belirlenen sürenin bitiminde bunu satıcıya hemen bildirmek zorundadır."

[2] TBK md.213: "Borcunu ifa etmeyen satıcı, alıcının bu yüzden uğradığı zararı gidermekle yükümlüdür.

Satıcı borcunu ifa etmezse alıcı, satış bedeli ile kendisine devredilmeyen satılanın yerine, bir başkasını satın almak için dürüstlük kurallarına uygun olarak ödediği bedel arasındaki farka göre hesaplanacak zararın giderilmesini isteyebilir.

Satılan, borsada kayıtlı veya piyasa fiyatı bulunan mallardan ise alıcı, onun yerine bir başkasını satın alma zorunda olmaksızın, satış bedeli ile belirlenmiş ifa günündeki piyasa fiyatı arasındaki farka göre hesaplanacak zararın giderilmesini isteyebilir."

[3] ERKAN, Vehbi Umut. "Tüketici Satış Sözleşmelerinde Kararlaştırılan Sürede Malın Teslim Edilmemesi Durumunda 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un Ayıplı Mallara İlişkin Hükümlerinin Uygulanması". Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, sy. 30, s.295

[4] ERKAN, s.296

[5] ERKAN, s.296

[6] ERKAN, s.296