Avukatın müvekkiline karşı sadakat yükümlülüğü vardır.

Avukat ile müvekkil arasındaki ilişkinin temeli güvene dayanır. İlişkinin temelindeki güven olgusu nedeniyle avukatın müvekkile sağladığı hukuki yardımı sadakat ile yürütmesi zorunlu tutulmuştur.

Türk Borçlar Kanunu md.560/2'ye göre vekil üstlendiği işi vekâlet verenin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle yürütmekle yükümlüdür. [1] TBB Meslek Kurallarının 3. Maddesi de yine avukatın işi mesleğe güvenini sağlayacak biçimde ve işine tam bir sadakatle yürütmesi gerektiğini vurgulamaktadır. [2]

Hukukumuzda ve Almanya, İtalya, Danimarka gibi bir çok Avrupa ülkesinde avukatın sadakat yükümlülüğü mutlak düzeye yakın yerine getirilmesi zorunlu bir yükümlüktür. Avrupa'da Avukatlık Mesleğine İlişkin Temel İlkeler Tüzüğü'nün e ilkesi avukatın müvekkile sadakatini düzenlemiştir. Buna göre bir avukatın fonksiyonunun temelinde müvekkile sadakat yer almaktadır. Müvekkil avukatına danışman ve vekil olarak güven duymalıdır. Bir avukatın, müvekkiline sadık olması için bağımsız olması, çıkar çatışmasını önleyebilmesi, müvekkilin sırrını saklayabilmesi gerekmektedir. [3]

Avukat sadakat yükümlülüğü gereği müvekkilin menfaatini korumalı, müvekkilin yararına olacak davranışlarda bulunurken zararına olabilecek her türlü davranıştan kaçınmalıdır. Avukatın sadakat yükümlülüğü işi özenle yerine getirme gibi diğer yükümlülüklerinin aksine avukatın görevi sona erse dahi devam eder. Avukatlık Kanunu md.38/1-b hükmüne göre avukatın çatışan menfaatleri temsil yasağı ve taraf değiştirme yasağı, Avukatlık Kanunu md.47'ye göre çekişmeli hakları edinme yasağı ve AK md.36 gereği sır saklama yükümlülüğü, sadakat yükümlülüğünün sonuçlarıdır. [4] [5]

[1] TBK md. 506- "Vekil, vekâlet borcunu bizzat ifa etmekle yükümlüdür. Ancak vekile yetki verildiği veya durumun zorunlu ya da teamülün mümkün kıldığı hâllerde vekil, işi başkasına yaptırabilir.

Vekil üstlendiği iş ve hizmetleri, vekâlet verenin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle yürütmekle yükümlüdür.

Vekilin özen borcundan doğan sorumluluğunun belirlenmesinde, benzer alanda iş ve hizmetleri üstlenen basiretli bir vekilin göstermesi gereken davranış esas alınır."

[2] TBB'nin 8-9 Ocak 1971 tarihli IV. Genel Kurulu'nda kabul edilmiş ve 26 Ocak 1971 tarihli TBB Bülteni'nde yayımlanarak yürürlüğe giren Türkiye Barolar Birliği Meslek Kuralları md. 3 : "Avukat, mesleğin itibarını zedeleyecek her türlü tutum ve davranıştan kaçınmak zorundadır. Avukat, özel yaşantısında da buna özenmekle yükümlüdür."

[3] Avrupada Avukatlık Mesleğine İlişkin Temel İlkeler Tüzüğü, E ilkesi

[4] AK md. 36: "Avukatların, kendilerine tevdi edilen veya gerek avukatlık görevi, gerekse, Türkiye Barolar Birliği ve barolar organlarındaki görevleri dolayısiyle öğrendikleri hususları açığa vurmaları yasaktır."

AK md. 38/1:" Avukat;… b) Aynı işte menfaati zıt bir tarafa avukatlık etmiş veya mütalaa vermiş olursa,.. Teklifi reddetmek zorunluğundadır.

Bu zorunluluk, avukatların ortaklarını ve yanlarında çalıştırdıkları avukatları da kapsar."

AK md. 47: "Avukat el koyduğu işlere ait çekişmeli hakları edinmekten veya bunların edinilmesine aracılıktan yasaklıdır. Bu yasak, işin sona ermesinden itibaren bir yıl sürer."

[5] Özen, Atilla, Avukatlık Sözleşmesi, Ankara 2021, sf. 156