Alıcının Yükümlülükleri

Tarafların birbirine uygun iradelerle bir hukuki ilişki oluşturmaları neticesinde taraflar arasında borç ilişkisi kurulur ve buna bağlı olarak tarafların edim yükümlülükleri doğar. Edim yükümlülüklerini asli edim yükümlülükleri ve yan edim yükümlülükleri olarak ikiye ayırmak mümkündür. [1]Yan edim yükümlülükleri asli edim yükümlülüklerine tabi ve ona bağlı borçlardır. [2]

Alıcının Asli Yükümlülükleri

TBK'ya ve milletlerarası viyana sözleşmesine göre satılanın bedelinin ödenmesi alıcının birincil ve asli yükümlülüğüdür. TBK uyarınca satış bedeli para veya ancak para yerine geçen bir değerdir. Satış bedelinin ödenmesi alıcının temel yükümlülüğü olduğunda satış bedelinin ödendiğini ispat alıcının üzerindedir. [3]

Taraflar sözleşme anında satış bedelini kesin olarak belirlemediyse bedelin belirlenebilir olması yeterlidir. Alıcı satış bedelini ifade etmeksizin malı alacağını kesin bir dille belirtmişse satış, ifa zamanı ve yerindeki ortalama piyasa değeri üzerinden yapılmış kabul edilir. [4] Satış bedeli aksi kararlaştırılmadıkça satılanın teslimi ile aynı anda ödenmelidir. [5]

Alıcı satış bedelini ödemekte temerrüde düşerse, satıcı temerrüde ilişkin TBK hükümlerinden faydalanabilir.[6]

Alıcıya ait temel yükümlülüklerden bir diğeri de satılanı teslim alma yükümlülüğüdür. Alıcı satılanı teslim almak için kendisinden beklenecek makul tüm eylemlerde bulunarak malı teslim almalıdır. [7]

Alıcının Yan Edim Yükümlülükleri

Satış bedelini ödeme borcu götürülecek borçlardandır. Yani aksi kararlaştırılmadıkça satış bedelinin satıcının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ödenmesi esastır. Bunun sonucu olarak taşıma veya havale gibi masraflar alıcıya ait olur.[8] Satılanı devralmak için vergi, sigorta primlerini ödemek, ambalajı geri göndermek, zorunlu ve faydalı giderleri ödemek TBK uyarınca alıcının diğer yan yükümlülükleri olarak karşımıza çıkmaktadır. [9]

[1] İNAL, Hamdi Tamer, Borca Aykırılık Dönme ve Fesih, 2023, s.302

[2] İNAL, s.302

[1] ALTAY, Yasin. "Satım Sözleşmelerinde Alıcının Asli Edim Yükümlülüklerinin Milletlerarası Viyana Satım Antlaşması ile Türk Borçlar Kanunu'na Göre Karşılaştırılması". Bayburt Üniversitesi Adalet Dergisi 2, sy. 1 (Aralık 2023), s.18

[2] ALTAY, s.19

[3] ALTAY, s.20

[4] HIZIR ASRAV, Fatma, Türk Borçlar Kanunu ve Viyana Satım Anlaşması (CISG) Çerçevesinde Alıcının Yükümlülükleri, Adalet Dergisi, sy. 70, s.110

[5] ALTAY, s.22

[1] ALTAY, s.20

[2] HIZIR ASRAV, s.108